Двете најголеми економии во Европската унија постигнаа начелен компромис што може значително да ја промени иднината на автомобилската индустрија. Наместо целосно елиминирање на CO2 емисиите кај новите автомобили од 2035 година, се предлага намалување од 90 проценти, без дополнителна компензација на преостанатите емисии.
▶▶▶ Добивај директно вести на твојот мобилен телефон, приклучи се на Viber https://abit.ly/24auto-viber
Со еден клик до сите вести.
Автомобилите со бензински и дизел мотори би можеле да останат во продажба во Европската унија и по 2035 година. Франција и Германија усогласија заеднички предлог за ублажување на европските правила за емисии на CO2, со што се отвора простор за продолжување на продажбата на одредени модели со мотори со внатрешно согорување, вклучително и хибридни автомобили. Сепак, ова сè уште не е конечна одлука на ЕУ, туку политички компромис што треба да помине низ европската законодавна процедура.
Договорот е постигнат по повеќемесечни преговори меѓу Париз и Берлин, кои имаа различни ставови за иднината на автомобилската индустрија. Германија бараше поголема флексибилност за производителите и задржување на различни погонски технологии, додека Франција инсистираше на посилна заштита на европското производство и работните места.
Со новиот компромис, двете земји се обидуваат да најдат рамнотежа меѓу климатските цели и конкурентноста на европските автомобилски компании.
Наместо 100 проценти, намалување на емисиите за 90 проценти
Најважната промена се однесува на правилата за 2035 година. Според важечката регулатива, новите патнички и лесни комерцијални автомобили во ЕУ од 2035 година треба да исполнуваат цел за намалување на CO2 емисиите за 100 проценти. Практично, тоа би значело дека новите автомобили со класични бензински и дизел мотори повеќе не би можеле да се продаваат како досега.
Но Европската комисија уште во декември 2025 година предложи ублажување на оваа цел на 90 проценти. Преостанатите 10 проценти требаше да бидат компензирани преку употреба на челик произведен со ниски емисии или преку алтернативни горива, како синтетички горива и биогорива.
Франција и Германија сега одат чекор понатаму. Нивниот предлог предвидува намалување на емисиите за 90 проценти, но без обврска производителите дополнително да ги компензираат преостанатите емисии.
Тоа е суштинската разлика што би можела да им овозможи на автомобилските компании да задржат одреден удел на возила со бензински и дизел мотори во својата понуда и по 2035 година. Важно е да се нагласи дека целта се однесува на просечните емисии од новите возила на производителите, а не на правило според кое секој производител автоматски ќе може да продава точно 10 проценти бензински или дизел автомобили.
Хибридите би можеле да имаат подолга иднина
Од евентуалното ублажување на правилата најголема корист би можеле да имаат производителите што продолжуваат да инвестираат во хибридни технологии. Тука се класичните хибриди, plug-in hybrid моделите што можат да се полнат од надворешен извор и автомобилите со дополнителен бензински мотор кој служи за продолжување на автономијата.
Простор би можело да остане и за одредени класични бензински и дизел модели, но нивниот удел би зависел од конечните правила и од вкупните емисии на производителот. За Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Stellantis, Renault и останатите европски производители, ваквата промена би значела поголема слобода при планирањето на идните модели.
Наместо целосно да се потпрат на една технологија, тие би можеле подолго да комбинираат електрични автомобили со различни видови хибридни и други погонски системи. Сепак, новиот предлог не значи откажување од електрификацијата. Европските производители и понатаму ќе мора значително да ги намалуваат емисиите, а електричните автомобили остануваат клучен дел од исполнувањето на тие цели.
Нови олеснувања и за електричните автомобили
Договорот предвидува и промени во таканаречените „суперкредити“, односно поволности при пресметувањето на емисиите за производителите што продаваат електрични автомобили. Европската комисија претходно предложи ваквите поволности да се однесуваат првенствено на мали, достапни електрични автомобили произведени во Европската унија.
Француско-германскиот компромис предвидува поширока примена, без ограничување само на автомобили со одредена должина или големина. Тоа би им овозможило на производителите полесно да ги исполнуваат емисионите цели преку продажбата на електрични модели од повеќе сегменти.
Со други зборови, компромисот не носи само дополнителен простор за бензинските и дизел моторите, туку и поголема флексибилност за целата автомобилска понуда.
Франција добива посилна заштита на европското производство
Вториот важен дел од договорот се однесува на правилата „Made in Europe“. Франција подолго време бара европските субвенции, даночни олеснувања и одредени јавни набавки да бидат поврзани со автомобили и компоненти произведени во Европа.
Целта е јавните средства да помогнат во зачувувањето на европските фабрики, добавувачи и работни места, наместо да ја стимулираат продажбата на возила произведени надвор од Европа. Германија, пак, се залагаше за поширока дефиниција, поради силната поврзаност на нејзината автомобилска индустрија со производители и добавувачи надвор од Европската унија.
Компромисот предвидува европското потекло да не биде ограничено само на 27-те земји членки на ЕУ. Под одредени услови, во системот би можеле да бидат вклучени и Велика Британија и Норвешка.
Особено важно за британската автомобилска индустрија е што нејзините производители би можеле да добијат пристап до одредени европски програми за поддршка. За возврат, Велика Британија би требало да прифати усогласување со европските трговски заштитни мерки, вклучително и оние поврзани со увозот на автомобили од Кина.
Договорот меѓу Франција и Германија доаѓа во момент кога европската автомобилска индустрија се соочува со сè поголем притисок. Кинеските производители ја прошируваат својата понуда на електрични и plug-in hybrid автомобили, а нивната предност во трошоците, батериската технологија и брзината на развој ги принудува европските компании да ја менуваат стратегијата.
Во исто време, производителите во Германија и Франција се соочуваат со високи производствени трошоци, скапи инвестиции во електрификација и потреба од заштита на домашните работни места.
Затоа новиот компромис има две цели. Првата е да им даде повеќе време и технолошка флексибилност на европските производители. Втората е да обезбеди поголем дел од автомобилите, батериите и компонентите што добиваат јавна поддршка да се произведуваат во Европа.
Дали ова значи дека забраната за бензинци е укината?
Не. Барем не засега. Франција и Германија постигнаа начелен политички договор, но правилата за 2035 година сè уште не се изменети. За предлогот да стане закон, потребна е поширока согласност меѓу земјите членки на Европската унија, како и одобрување од Европскиот парламент.
Дополнително, самата Германија има различни ставови за тоа колку треба да се ублажат климатските цели. Дел од политичките претставници сметаат дека намалувањето на емисиите треба да биде построго од предложените 90 проценти.
Затоа конечниот текст може да биде различен од сегашниот компромис. Исто така, треба да се разјасни уште една важна работа: правилата за 2035 година се однесуваат на новите автомобили што ќе се регистрираат во ЕУ. Тие не значат забрана за возење на постојните бензински и дизел автомобили по таа година.
Што би значело ова за купувачите?
Доколку компромисот стане дел од европските правила, купувачите би можеле и по 2035 година да имаат поголем избор на погонски технологии. Тоа би било особено важно за луѓето што немаат можност редовно да полнат електричен автомобил, живеат во региони со слабо развиена инфраструктура или често патуваат на долги релации.
За Македонија, која не е членка на ЕУ, овие правила не би важеле автоматски. Сепак, нивното влијание би било значајно, бидејќи европските производители имаат големо присуство на македонскиот пазар, а понудата на нови и половни автомобили во голема мера зависи од европските производствени и продажни трендови.
Главната порака е дека 2035 година можеби нема да биде крајната граница за бензинските и дизел моторите, како што првично се очекуваше. Но дали тие навистина ќе продолжат да се продаваат и под кои услови, ќе зависи од конечната одлука на Европската унија. Засега, Франција и Германија направија важен чекор кон менување на правилата, но автомобилската индустрија сè уште го чека последниот збор од Брисел.
🚗 Читај 24AUTO.MK и на Viber!
Автомобилски вести директно на твојот мобилен.
📲 Viber групата на семејството на 24AUTO.MK. и биди во тек!
