Војната во Иран веќе остава видливи последици врз автомобилската индустрија, а најновите анализи покажуваат дека глобалната продажба на возила може сериозно да ослаби. Според нацрт-прогнозата на S&P Global Mobility за април 2026, конфликтот сега се поврзува со намалување на глобалната продажба на патнички возила за 800.000 до 900.000 единици во 2026 година и уште 500.000 во 2027 година. Тоа значи дека вкупниот удар во две години се приближува до 1,4 милиони возила.
Проблемот не е само во директниот пад на побарувачката на Блискиот Исток, туку во многу поширок синџир на последици. S&P Global Mobility наведува дека дел од новата корекција вклучува и намалување од 200.000 возила во земјите од Заливот, но глобалниот ефект е многу поширок бидејќи повисоките цени на енергенсите, поскапото финансирање и нарушената логистика го прават купувањето автомобили потешко и за потрошувачите надвор од регионот.
Токму логистиката е еден од најсилните удари. Reuters и Automotive Logistics пишуваат дека конфликтот околу Ормускиот теснец предизвика нарушувања во глобалните транспортни рути, доцнења во испораките и поскапи суровини и компоненти. Ова не ги погодува само блискоисточните пазари, туку и фабриките и добавувачите во Европа и Азија, кои зависат од стабилен транспорт на делови, енергија и материјали.
Последиците веќе ги чувствуваат и производителите. Hyundai предупреди дека конфликтот влијае врз неговиот извоз кон Европа и Северна Африка, со повисоки логистички трошоци и доцнења, додека Ferrari и Maserati привремено ги стопираа испораките кон Блискиот Исток. Тоа покажува дека проблемот веќе не е само теоретска закана, туку реална деловна пречка за големи автомобилски компании.
Особено погоден е и луксузниот сегмент. Reuters објави дека Блискиот Исток, иако носи помал удел во вкупниот број продадени автомобили, има огромно значење за профитот кај брендови како Rolls-Royce, Bentley, Ferrari и Lamborghini, затоа што таму се продаваат исклучително скапи и персонализирани автомобили. Во Дубаи веќе е пријавен пад на бизнисот од околу 30 проценти кај дел од дилерите, а најпрофитабилните „bespoke“ нарачки речиси пресушуваат.
Во меѓувреме, и производствениот сектор пошироко е под притисок. Reuters пишува дека фабриките ширум светот во март се соочиле со поскапи влезни трошоци и нарушени синџири на снабдување поради војната, при што растот на трошоците за енергија и транспорт дополнително ја поткопува и онака кревката побарувачка. Ова е важен сигнал бидејќи продажбата на автомобили не зависи само од интересот на купувачите, туку и од тоа колку производителите можат стабилно и профитабилно да произведуваат и испорачуваат возила.
Интересно е што кризата не носи само негативни ефекти за сите сегменти. Растот на цените на горивата веќе го зголемува интересот за користени електрични возила во Европа, а на некои пазари се забележува и дополнителен поттик за EV и plug-in hybrid модели. Тоа значи дека дел од ударот врз класичните бензински и дизел автомобили може да се претвори во дополнителен стимул за електрификацијата.
Суштината е јасна – ако конфликтот продолжи, автомобилската индустрија нема да биде погодена само преку поскапо гориво, туку и преку пад на довербата кај купувачите, повисоки камати, нарушени испораки и поскапо производство. А токму затоа бројката од околу 1,4 милиони возила не треба да се чита како едногодишен шок, туку како поширок двегодишен удар што веќе почнува да се чувствува низ целиот сектор.
